Europa Republic Dada

Een filmscript. Waarin Paul van Ostaijen zijn voorliefde voor de jazz integreert met zijn persoonlijke beleving van -bloedig neergeslagen- burgeropstanden, allemaal in het na-oorlogse Berlijn. De Dada uit beeld geschreven. De Bankroet Jazz. Pleite. De tekst in boekvorm leest lekker beeldend en werd meer dan 80 jaar na creatie… verfilmd.

Het kriebelt. In de stad. Steden. Dada. Op een jazzy ritme. Een consortium wordt opgericht. De revolutie verspreidt zich. Op een jazzy ritme. Zelfs de Reichsminister en zijn gewapende milities krijgen het geweldloze geweld niet doodgeschoten. Schiesst noch was, Noske. Iedereen danst. En is rentenier! Dankzij immer groeiende kortingen op staatsbons van immer groeiende waardestijgingen.

De Europese wereld wordt dada, maar even snel gaga. Het humanistisch optimisme verzuipt. En geen grote contemporaire mensevrienden, noch een ernstig jongmens als Charlie Chaplin, krijgen de zaak nog gered. Da da kabaret, daaaag. Geld is alles. C’est la B A N Q U E R O U T E, quoi.

Kleuren, dans, beweging. Sfeer. Samengeknipt met beelden uit verschillende films uit de beginjaren 1900. Het procédé verhoogt de authenticiteit, maar laat minder ruimte om het script na te leven. ‘Charlot wordt gehangen’ was zelfs in de eerste versie geschrapt en kwam finaal niet meer voor. De herkenning van Charlot als profeet is bepaald eigenzinning. De tijd gaat niet de vuilbak in. De overgave van de kerk is nogal bloot. Er moest natuurlijk beeldmateriaal bestaan om het scenario zo goed als mogelijk te tonen. Maar het geheel is zeker bevredigend.

Antwerpen of Berlijn, het maakt niet uit. Van Ostaijen uit zijn wantrouwen tegen georchestreerde, grootse bewegingen die het individu uitschakelen.

Het failliet van het Ideaal

Een filmscript. Wist ik niet. Alhoewel ik heel het gezegende jaar 1996 aan Paul van Ostaijen heb besteed (zijn 100e geboortejaar). Om mijn beeld zo helder mogelijk te krijgen, deed ik mij tegoed aan (selecties van) zijn gedichten (Music-Hall), zijn essays en kunstkritieken (De Poes Voldeed), zijn grotesken (Het Bordeel Van Ika Loch) en een handvol biografisch werk. Wat toch een breedbeeldbeeld is, niet?

Het voorwoord van De Bankroet Jazz is van de hand van Marc Reynebeau. Het is van vergelijkbare schriftuur als zijn knappe biografie Dichter In Berlijn. Dezelfde meeslepende stijl en een overtuigende reis in de tijd. Later is dat nog aangevuld met “Ik Heb Je Nog Steeds Zeer Lief”, de gebundelde briefwisseling tussen zot polleke en emmeke.

De twee gekende versies van het filmscript staan opgenomen, met telkens een facsimile -met de originele tekst van Paul van Ostaijen- en een uitgetypte weergave. De laatste, meest definitieve versie wordt gesitueerd in 1921, in zijn nadagen in Berlijn. De evolutie van versie 1 naar versie 2 is duidelijk. Meer detail. Minder schets. Een uitwerking in scènes (genummerd). Meer ritmische typografie zoals we die kennen van Bezette Stad en De Feesten Van Angsten En Pijn. Schrapping van de epiloog. Toevoeging van sterke, sfeerscheppende beginbeelden. Beide scenarios zijn goed leesbaar, zowel als pure tekst maar ook in je mentale vertaling naar beelden en enscenering. Lastiger zijn de muzikale aanduidingen.
En in de facsimile herken je het handschrift van de fantastische facsimile-uitgave van “De Feesten Van Angst En Pijn”.

Zijn film rekent verder af met de humanistische, ‘goede’ zielen, wat hij eerder deed op ‘poëties’ vlak (na Music Hall en Het Sienjaal). Net door de kennismaking met de gewelddadige realiteit van het na-oorloogse Berlijn. En in dezelfde lijn hekelde ‘Paus’ van Ostaijen de verburgerlijking, van jazz en Dada. Verhekeling zoals we die kennen van zijn grotesken.

Op nu naar de verfilming op de bijgevoegde DVD, en documentaires.

Year (Twenty) One

21 Years have passed since the publication of Batman: Year One, by Frank Miller. Year One is a strange sort of follow-up/prequel to Miller’s acclaimed Batman: The Dark Knight Returns. While the latter shows us the comeback of a tormented Batman, Year One takes us to the early year(s) of the caped crusader. How he came to be.
4 Chapters in 1 year.

(for year two and all the other years in between Miller’s works I fondly like the tales of Jeph Loeb, with graphics by Tim Sale and Jim Lee)

The graphics -somewhat pale and bleak-, the Bat costume, the gadgets, it all reflects the past times of the comic figure that Batman once was. A bit camp. Naive like the young man looking for revenge, subject to doubts.

In a ‘parallel parfait’ to Bruce Wayne’s search for a hidden identity, we witness how Gordon arrives in the Dark City of Gotham to take up his assignment in the corrupt police force. And how he deals with it (hard headed and using his fists). And with his workaholism, his commitment to the law, his loyalty towards his wife and (unborn) child. How his opinion on the giant Bat evolves from lawbreaking vigilante to ‘a friend who might be able to help‘ (when facing the new threat called The Joker).

And the earliest encounters of the Bat and the Cat(woman) make it clear that they are destined for a troubled and complex relationship. A theme that Loeb has brilliantly built on. And in Batman: The Long Halloween Loeb directly pursues the story of Year One but directing it towards the gangster theme through Frank Miller’s character of The Roman.

A personal favourite is the delicate, hidden romance of lt. Gordon and sgt. Sarah Essen. Just one of his personal struggles. Perfectly illustrated in coffee bar romantic moments (Nighthawks reluctant to go home):

Now, put together the works of Frank Miller, Jeph Loeb and Alan Moore (The Killing Joke). And recognize characters (like Harvey Dent, the psychopathic Branden), storylines and developments in Tim Burton’s Batman movies, as well in the new Dark Knight series.

Of butterflies and cages

The Papillon EP by Editors gives me excitement, like I only remember from feeling at the release of the An End Has A Start EP by… Editors.

The phrase ‘if there really was a god here, he’d have raised a hand by nowPapillion movieresonates the same down to earth coolness of ‘some things should be simple, even an end has a start‘. The dark vocals are now covered in electronics, but the band still rocks. Haunted. Caged. A papillon on an island.

Make our escape, you’re my own papillon.

Editors - Papillon -frontEditors - Papillon -back

IT KICKS LIKE A SLEEP TWITCH !

(can’t wait to get the full album, limited edition)

Joy Division (Closer… to finality?)

grant-gee-joy-divisionShortly after its release on DVD I watched the Joy Division rockumentary by Grant Gee (much acclaimed for similar stuff on Radiohead -‘famous’ it seems-). Being a sort of old-skool fan I couldn’t escape the same sense of disappointment I had with Control. It was good, maybe even great in a way, but it certainly didn’t fully live up to my expectations. Not excluding my expectations to be the problem.

I regretted that Control didn’t fully capture the insights from Deborah Curtis’ heartbreaking book Touching From A Distance. The problem with this Joy Division rockumentary is that it is mainly a collection of people talking about the band, about Ian, but without much focus or coherence.

The influence and ‘atmosphere’ of the grey concrete of Manchester is visually well captured. The visionary approach of Martin Hannett -sound of breaking glass-. Peter Saville‘s graphics. Authentic footage. All… nice.

But nothing on Warsaw? Their early recording? And no clear chronology or backgrounds on the making of the music, the songs. Confirmation that those who survived (aka New Order) can’t sit in the same room. I only liked Stephen Morris’ funny nervousness, kinda like his drumming.

Deborah Curtis preferred not to appear in a movie with a certain Mrs. Honoré in, but her contribution would have been tremendously bigger.

So, finality? It will probably never be. There are just… opinions.

Uiteindelijk ZIJN we beesten, niet?

Enki Bilal - Animal'zEn NAAKT zijn we ook, zelfs verscholen onder een hoed. …Het mag duidelijk zijn, het lezen van een strip van Enki Bilal heeft het effect dat ik naar andere geestelijke denkwerelden getransporteerd wordt.
Waar wat grafisch kan, is.

Ik heb deze ANIMAL’Z in 1 enthousiaste, vroeg-nachtelijke ruk uitgelezen. Futuristische western (kogelsplijtende duels, ogen in de schaduw van een hoed) volgens een sci-fi visie getransponeerd op een wereld in het post-‘Infarct’ era (de gigantische milieucatastrofe). Geweldige grafiek. De grijze soberheid van vette potloodkool. Lichte kleuraccenten. Hier en daar een oog. Rood. Er is ook blauw.

Handelsmerk. Een briljante retrospectieve en filosofische kijk van overmorgen op de wereld van morgen na het gedoe van vandaag. Wereld gedrenkt in grijs, van zoute koffie en poederwater (los die paradox maar eens op, ha), van mens-dier mutaties en andere robotische wezens.

Zijn vorige reeks was een trilogie in 4 bedrijven. Reflecties op geweld (op straat en in de kunst). Sluipschutters. Het Joegoslavische trauma.

Bilal, Enki - De slaap van het monsterBilal, Enki - 32 DecemberBilal, Enki - Afspraak in ParijsBilal, Enki - Vier

Maar Nike deed me wel denken aan Nikopol, de onovertrefbare anti-held uit de onovertroffen gelijknamige cyclus. Reflecties op geweld (op straat en in religie), op geheugen ook. De verfilming ervan was zeer fascinerend, gelukkig geen kopie van de boeken, een bevreemdende afwisseling van mensen en animatie, maar toch net niet…

Bilal, Enki - Nikopol1 Kermis der onsterfelijkenBilal, Enki - Nikopol2 Lady in BlueBilal, Enki - Nikopol3 Koude EvenaarBilal, Enki - Immortals

Who watches the Watchmen?

alan-moore-watchmenI certainly haven’t (yet). Because I first wanted to read the Watchmen book. As I (luckily) also did with From Hell and V for Vendetta.

As usually with Alan Moore it took me some time to get through it. Because of the figuring personas, their psychology and backgrounds, a complete society sketched and, not to be underestimated, the plot. Moore’s works are truly ‘Graphic Novels’, balancing images and narration (both of high quality). Guess why it took 4 years.

As usually with Alan Moore it was worthwhile. Certainly for Watchmen. In a historically twisted world, numerous layered tales are served, that eventually all interact and interconnect (with the Pirates’ book-in-the-book and its writer’s role as supreme example). The written intersections in the book (of varying ‘written’ nature) required my patience but added perspective. All to present a hyperoriginal perspective on superheroes, also behind the scene (how common), the early amateurism and marketing attempts of the masked avengers, their objectives, motives and ethics, the fact that they get old and… retire. No wonder that The Minutemen weren’t meant to last.

alan-mooreAlan Moore is without any doubt one of the greatest graphic novelists of our times. He gave us a complete hypothesis on the identity of Jack The Ripper and the motives and instructor for his outrageous killings, in an historical London with all its (dark) facets, in From Hell. Mediocre movie if you know the book. He told about this fascinating superhero-like character fighting a fascistoid authority in the truly haunting V for Vendetta (brrr, the scaring philosophy -liberating?- behind the torture scenes…). The movie was good, respecting main roles, colours and story of the book. He has not just written another Batman story with The Killing Joke, it soon became a well adapted standard for the becoming of Batman’s biggest opponent, The Joker. But Watchmen is the best I’ve read to date of Alan Moore. It really stands out with all its magnificent complexity. Sorry to say that The Ballad Of Halo Jones was just good, entertaining above all. Others would kill to be able to write it, I guess.

alan-moore-v-for-vendettaalan-moore-from-hellalan-moore-halo-jones

Now I will sit and wait. To watch the Watchmen on DVD (director’s cut).