Wat, vertelt Primo Levi, is de mens

levi-primo-is-dit-een-mensZeventig jaar nadat Primo Levi de periode die hij doorbracht in het Monowitz vernietigingskamp, onderdeel van Auschwitz, verwerkte in een eerste boek (1947), lees ik eindelijk het (vertaalde) resultaat, „Is dit een mens“.

Tweehonderd pagina’s lang lees ik een ingetogen relaas dat mij de ene na de andere mokerslag bezorgt. De gortdroge stijl geeft de totale ontmenselijking weer die heerste in het kamp, de gevoelloosheid, de ijselijkheid, winter en zomer. Ingetogen en verbaasd neem ik de woorden in me op, de mensen die geschetst worden, de verhalen beschreven. Tot de laatste paragraaf. Dan komen tranen. Ontreddering. En meer tranen.

Het kamp is een onwezenlijk voorportaal van de dood, een wereld waar een broodrantsoen de eenheid is waarin gerekend wordt, egoïsme slecht noch goed is, maar een quasi-evidente expressie van gedachteloosheid, van hoop noch wanhoop. Niemand is er nog mens, maar iedereen een nummer, en de gevangenen een lijntje op een lijst. De tijd verdwijnt er met de richting nul procent reikende overlevingskansen. Alhoewel het kamp een van de vele onderdelen was van de oorlogsindustrie oversteeg het belang van vernietiging er vele malen het belang van productieve opbrengst.

Levi schreef een buitenaards werk, in meerdere opzichten. Het is geen politiek, maar een humanistisch werk, geen simplistische beschuldiging of veroordeling, maar een complex onderzoek naar wat het betekent mens te zijn, mens onder de mensen, mens voor de mensen. Levi stelt de vraag hoe we nog van ‚Voorzienigheid‘ kunnen spreken. Want het ondenkbare gebeurde. Het ondenkbare werd denkbaar.

Maar het ondenkbare is niet waar het begint. Het ondenkbare is het gruwelijke eindpunt van een lange weg. De weg begint daar waar grote groepen mensen, bevolkingsgroepen, op basis van afkomst, etniciteit, huidskleur, religie, geslacht, overtuigingen, mechanistisch worden afgeschilderd als minderwaardig of vijandig. Het begint als wetten blind boven de waardigheid van de mens worden gesteld, als de reële diversiteit en individuele eigenheid binnen een geviseerde groep bewust worden genegeerd ten voordele van veralgemenende, negatieve stereotypes. Demagogen beogen ons geleidelijk, bijna onmerkbaar, steeds verder en verder deze lange weg van suprematie op te drijven door machinaal herhaalde retoriek, systematisch en doelgericht. Op een fundament van collectieve angst zal een demagoog zich uiteindelijk als de nieuwe grote Leider presenteren, de bevrijder. De kracht van de verzuring.

Een maatschappij heeft reflexen of mechanismes nodig om dergelijk sluipend gif een halt toe te roepen; debat, media, onafhankelijke denkers, individuele burgers, representatieve parlementen, democratische partijen. Het gif werkt enkel als het zich ongecontroleerd en ongecontesteerd een weg mag banen naar de massa’s.

De les van Levi. Het ondenkbare werd denkbaar. Het kan opnieuw gebeuren. Elke mens heeft het recht beoordeeld te worden naar wat hij is, meer dan tot welke groep hij -al dan niet toevallig- behoort.

 

A simple framework for complex product delivery (in 100 pages)

From March to June 2013 I created the book “Scrum – A Pocket Guide (A Smart Travel Companion)” for Van Haren Publishing (Netherlands). Although I had already written much about Scrum, it was really, really hard work. I wanted the book to be about its subject, not its writer. I wanted the book to be concise, yet complete. I wanted the book to reflect the simplicity of Scrum, in its appearance, tone, language, expressions, sentences.

Since its initial publication (November 2013) my pocket guide to Scrum was re-printed 3 times (January 2014, June 2014, November 2015). In April 2016 my Dutch translation was published as “Scrum Wegwijzer (Een kompas voor de bewuste reiziger)”. And two friends of Scrum are currently going through the really, really hard work of creating a German version, which will probably be named “Scrum Taschenbuch” and be available in 2017. And somewhere along the road I experimented with setting up a Facebook page for my book.

This is beyond any expectation I might have had handing in the first manuscript half way through 2013. I am totally humbled, and sometimes overwhelmed, by the continual appreciation of the book’s buyers and readers.

verheyen-gunther-scrum-a-pocket-guide-2016I want to share that a 5th print of the English version is on its way (end November 2016), holding a NEW COVER. The content of the book hasn’t changed. I was fortunate to have described the Scrum Values already in my book. The only change was the update to my personal history, as is also reflected on my website.

Thank you, readers. Thank you, publisher. Thank you, fellow Scrum Caretakers!

To support the update of my book, my publisher asked me to do a 3-minutes introduction to Scrum, a simple framework for complex product delivery. The time constraint helped me to keep it simple, just like Scrum.

2016. More or less.

There is much we can leave behind. There is much we need more of, by needing less. Artefacts in my home office remind me of essential ingredients.

Wisdom. Health (also: sanity). Poetry (broadly: words, music, writings). Love.
And coffee.

IMG_2689

Over time I have come to realise that the main inner purpose driving me is to make a difference. To people (not minding orgs and structures). Aspiring to inspire with integrity and dignity (not minding careers and demigods). Scrum.

It’s been my path so far. The human trail I left behind is my testimony. And Scrum, seriously. The journey into the unknown futures will continually define who I am, some identity. A path to be discovered.

Nothing of this would be possible without my family; without the love of my life (Atelier Ullizee) and our kids.

What is most essential in your life? What is your ‘why’? Remind yourself what is important to you. Live by it. Live toward it.

My Pocket Guide to Scrum

Scrum - A Pocket Guide (front)People learn about Scrum in various ways. Some read books. Some read my book:

Scrum – A Pocket Guide (A Smart Travel Companion)

  • Read a PDF excerpt from my book. It holds the foreword by Ken Schwaber, a short note by the early reviewers, the content table and the first chapter (‘To shift or not to shift’). A taste.
  • Get the full version at Amazon, Amazon UK, Van Haren’s webshop (the publisher), Bol.com. Or use good old Google.

My book serves to help the reader make better use of the tool that Scrum is.

My book introduces the rules and roles of Scrum while emphasizing their purpose. People can more effectively employ Scrum from an understanding of the purpose, rather than from mechanically following the ‘process’.

People are more capable of using Scrum to their advantage when understanding that Scrum is a framework laying out the boundaries within which people can deal with complex problems. My book distinguishes the rules of Scrum from tactics to apply the rules. My book has some examples on tactics, and where tactical decisions within the Scrum framework are required.

My book presents no universal truths, gives no universally applicable answers on generic questions, although I get asked such questions over and over again.

How long should Sprint Planning be? And the other meetings? How much time does the Product Owner role take? Is the Scrum Master role a full-time occupation? Should a team be available full-time? How must we organize when the team is distributed? How much time of a Sprint should a team spend on testing? What should be in the definition of Done? How many business analysts are needed in the team? What if… ?

I am extremely wary of being an ‘expert’ providing certainty where there isn’t. My book is a book for people on a journey to discover what Scrum can do for them. Hence its subtitle. My book does not map out your route. Your route is unique and distinct.

My book adds some historical perspective to Scrum, describes the roots of Scrum, how Scrum fits the Agile movement and what some future challenges of Scrum are.

My book “Scrum – A Pocket Guide” is not an expert book. It is not a book for experts. It is not a book by an expert. My book is a book by an eternal novice seeking mastery. I hope you like it. I hope it helps you seek mastery too.

Meanwhile I am in the process of creating a follow-up book. I will still not provide false precision. I might tell some stories about what worked for me, given context and time.

Gunther

Sweden 2013 – A Family Holiday

The last couple of years we headed south for our yearly summer holidays, to Croatia, Italy, Spain; looking for the sun and making sure a swimming pool is around. For 2013 we decided to head north, to Sweden.

Before presenting my little summary of every day and a mosaic with one picture a day, let me share some take-aways first that popped up in my head during our 2 weeks in Sweden, Småland:

Nice bread. Big trucks. Quiet Saturdays. Much green. No elks.

Diary

Day 1, Friday August.2: Antwerp-Bremen. A bit stressed (as always at the start). Some hotel swimming and an outside German dinner at Prüser’s Gasthof in Hellwege (near Bremen).
Day 2, Saturday August.3: Bremen-Malmö. Relaxed (totally, finally). Taking the boat from Germany to Denmark (just in time), and crossing the famous bridge from Copenhague to Malmö. What a fine hotel (after turning a couch into a bed for the boys). Enjoying the evening at a square with a lovely fountain and modern eating of famous chefs.
Day 3, Sunday August.4: Malmö-Öreryd. Even more relaxed. Morning market and first vintage purchase in Malmö before headinf further north. Lunch in Halmstad. Arriving following the GPS. Depressed by the house. Found a supermarket though (in Gislaved) and the lake in Öreryd.
Day 4, Monday August.5: Jönköping shopping. Most relaxed (BIG!) lunch ever including caffé frappé; the children lovelier than ever during a relaxed lunch. Noa noa sales shopping for the women!!!
Day 5, Tuesday August.6: Öreryd beach day. Morning reading (see Books chapter below), Gislaved supermarket and… Öreryd beach by the lake. Sun after rain. Hurting my knee in an overcourageous jump into the water an and overheated barbecue in the evening.
Day 6, Wednesday August.7: Country day. Pleasant surprise: quilt shopping in Tyger o Ting, and a vintage lunch in Smålandsstenar and more money well spent.
Day 7, Thursday August.8: Regensprookjesdag (rainy legend day). Going to Ljundby mainly for the ‘Sagomuseet’ (fairytale museum). Finding more country stuff. Passing via mount Isaberg and its handcraft exposition on the way home. Tired. Rain.
Day 8, Friday August.9: Götebörg. A long, terrific day of shopping, eating and relaxing in a neat and soothing city. A tapas ending near the river. Little rabbit’s asleep.
Day 9, Saturday August.10: Lazy day Saturday. Morning reading, supermarket and… Öreryd beach by the lake. Swimming in the rain. Followed by a refreshing evening walk.
Day 10, Sunday August.11: Short day out to Gislaved. Eating in Smålandia, an ancient looking truck restaurant.
Day 11, Monday August.12: Astrid Lindgren day. Early up to be immersed all day, a long day, in the world of Astrid Lindgren. Little houses, big houses, little stories and big stories told, played and depicted. Presents for all! A fantastic highlight.
Day 12, Tuesday August.13: Rain. Escaped to tiny sun beams and a vintage lunch in Gränna, city of candy.
Day 13, Wednesday August.14: Rain. Escape to the swimming pool. Evening dinner in Jönköping.
Day 14, Thursday August.15: Garden day. Visiting the Gunilla gardens in Swedish Småland by Danish artist Tage Andersen. We celebrate mother’s day. The Swedish don’t. And we end with an expected sunny stay at an unexpected beach near lake Vättern Evening dinner at a Jönköping pier.
Day 15, Friday August.16: Lazy day of awakening slowly, starting to clean the house and going for another vintage afternoon lunch in Smålandsstenar, and vintage sales hunting in the connected shop. Nienke entering the Lega värld, with her first Lego Friends set.
Day 16, Saturday August.17: Last day. In search of the second hand super market of Gnosjö. Found. It’s still there. We closed the vacation with a tapas dinner by the water in Jönköping.
Day 17, Sunday August.18: Öreryd-Bremen. Back on the boat. Germany is definitely a terrible driving country. Same hotel, same swimming pool in Hellwege. Relaxed.
Day 18, Monday August.19: Bremen-Ekeren. Home. It’s been F A N T A S T I C. Only disappointment was the house we stayed in. But we explored the region, had great excursion and the kids never before were so at ease with our habit of irregular meal times and unexpected lunches.

Sweden 2013

Books

I have read following books on this holiday: Nightwing 2 (‘New 52’ series by DC Comics), Superman Earth One vol. 2, Quarks, chaos and christianity by John Polkinghorne, Mike Scott – Adventures of a Waterboy, De Maagd Marino by Yves Petry. The Polkinghorne book was meager, but the other ones were great. I particularly enjoyed Mike Scott’s lively tales of his various adventures!

I have an endless stock of books I still have to read (in our private library), but keep a list of specific books I want to read next. For diverse reasons my holiday reading made me overwrite my short term list and replace it with Rimbaud (Illuminations and Une saison en enfer), Nabokov (Lolita), Nietzsche (re-reading some works and consuming new wisdom), Stephen Hawking and Ludwig Wittgenstein.

Legendarisch Hedendaags

Met Hedendaagse Legendes werden 3 klassiekers in het stripgenre gebundeld. Pierre Christin schreef in de periode 1975-1977 3 fantastische verhalen die door Enki Bilal werden geïllustreerd. En met ‘fantastisch’ refereer ik niet enkel aan de kwaliteit maar ook aan de inhoudelijke verhalen. Ze brengen gebeurtenissen die zich tegelijk in en buiten onze reële werkelijkheid bevinden, maar we worden quasi argeloos meegenomen op 3 reizen door het uitzonderlijke met een sci-fi tintje.

In Het Dorpje Dat Ging Vliegen (1) beleven we de luchtreis van een volledig dorp. De bewoners genieten bepaald van hun uitstapje dat hen voor één keer onttrekt aan de zware aarde. Ondertussen breken de militaire onderzoekers in het nabijgelegen experimenteel onderzoekscentrum zich het hoofd over het waarom de effecten van het onstopbaar experiment met de zwaartekracht zich vooral buiten het proefgebied lijken te manifesteren. Terwijl de dorpelingen zich vermaken, doen zich griezelig psychomorfische veranderingen voor bij de militairen. Allicht interessant studiemateriaal.

De legendarische figuur 50/22B (ook wel: Guesdin, Guidoni, El Ciego), een raddraaier in hart en nieren, die als intermediar overdrager van energie eerder de zwaartekracht hielp overwinnen, bezoekt in Het Schip Van Steen (2) een ruraal dorpje aan zee dat bedreigd wordt door megalomane projectontwikkelaars. Samen met de lokale gemeenschap, zijn eeuwenoude tovenaar en alle historische dorpsbewoners wordt een indrukwekkend ontsnappingsplan in werking gesteld.

In De Onbestaande Stad (3) genoot ik het meest van de onverwachte omkering van dromen en idealen. In het begin worden we wreedaardig opgewekt uit utopiaans gedroom door de werkelijkheid van een aanslepende staking in een lokale fabriek. Als de eigenaar, beheerder en dominator van de fabriek (en het stadje) voortijdig het leven loslaat, start een merkwaardige sequentie aan gebeurtenissen. Centraal daarin staat de enige erfgenaam die, geïnspireerd door de intussen gekende mysterieuze subversieveling, zich niet wil onttrekken aan haar ‘plicht’ te betalen voor het geld dat haar familie heeft vergaard. Mits enige manipulatie van de hongerige wolven die de overgebleven directeuren vormen, slaagt zij erin een nieuwe stad tot stand te brengen voor de inwoners. Dit leidt bij sommigen tot de omkering van een droom, en de inverse aard van de wreedaardige opwekking eruit. Een stad die niet bestaat? Of niet kan bestaan? Of beter niet had bestaan?

De verhalen bevatten een naturalisme waar Emile Zola zich helemaal in zou kunnen terugvinden; een sociaal, emanciperende inslag tegen de achtergrond van een soort oud-industrieel oud-Frankrijk. Inhoudelijk hebben ze de aanwezigheid van een zelfde engel-achtig figuur gemeenschappelijk, waarvan het staatsvijandig belang, zo wordt geschetst in een kort inleidend verhaal voor het eigenlijke Het Dorpje Dat Ging Vliegen begint, niet kan onderschat worden. In datzelfde inleidende verhaal wordt ook het subversieve karakter van beide auteurs aangeraakt, met hun hunker naar maatschappelijke rechtvaardigheid en een betere wereld. En elk verhaal leidt effectief tot een nieuwe wereld voor de bewoners van de verhalen. Alhoewel het in De Onbestaande Stad toch eindigt met een lichte, ironische kanttekening omtrent de wenselijkheid en het noodzakelijke isolement van gerealiseerde idealen.

De illustratiestijl van Bilal is herkenbaar, zijn personages zijn reeds karakteristiek, maar het zijn nog heel erg… tekeningen. Ze zijn prachtig, maar nog maar een voorbode van de verbeeldende stijl die hij later zou aannemen, als hij ook de verhalen voor zijn rekening neemt. Een hoogtepunt is natuurlijk de Nikopol-trilogie, alhoewel zijn grafiek is blijven evolueren. In zijn laatste reeks, met de voorlopige eerste twee delen Animal’z en Julia & Roem, bestaan de prenten eerder uit houtskool of gouache-achtige schilderijen waarin het belang van aflijning zo goed als is verdwenen. Ik vind het dan ook een beetje dubbel dat deze bundeling “Hedendaagse Legendes” werd heruitgebracht met een nieuwe cover door Bilal die impressies uit de 3 gebundelde verhalen bevat. Het is erg mooi, maar de cover is gemaakt in de stijl die Bilal vandaag hanteert, inclusief de overwegend blauwe inkleuring, terwijl de verhalen zelf daar nog maar de prille oorsprong van bevatten (op pagina 167, plaat 47, herken ik de prille trekken van de latere Parijse machthebber in Kermis Der Onsterfelijken). Maar de verhalen en de grafische verbeelding ervan zijn zondermeer klasse en de moeite, dus laat je door die kleine misleiding niet op het verkeerde spoor zetten, dus ook niet ontgoochelen.

Samen maakten Bilal en Christin later trouwens nog de meesterwerken De Falangisten Van De Zwarte Orde en De Jacht. Uitmuntende aanraders die zich helemaal afspelen tegen dubbelzinnige, politieke achtergronden.

In bad met de vogels

Enige (vele) jaren geleden kreeg ik krantgewijs een verwijzing aangereikt naar het boek At Swim-Two-Birds van Flann O’Brien, een land- en halve tijdsgenoot van James Joyce. Daarbij werd dit als van vergelijkbare allure en branie omschreven als het werk van die rondtrekkende leraar Engels. En dat trok me aan. Dus schafte ik me het boek aan, ‘en Anglais’ weliswaar. En bleef het me vervolgens regelmatig aanlokkelijk toelachen vanuit onze boekenkast met meer on- dan gelezen werk (bepaald belangrijke kennis volgens Taled in de onzekere wereld van De Zwarte Zwaan).

Tijdens de zomer van 2011 vond ik het boek echter in een recente (2010), Nederlandstalige (her)uitgave van Atlas in boekhandel Selexyz Broese in Utrecht. Complimenten! En ging ik op vakantie eindelijk ook aan het lezen. Was ik eerder dan toch afgeschrikt door de indruk van hermetiek in combinatie met het Engels?

Weerspiegelingen

Flann O’Brien was een pseudoniem van Brian O’Nolan. Op Twee-Vogel-Wad was zijn debuut, en kreeg complimenten van Joyce (kende die dat?) terwijl diens moderne klassieken (at the time) tevens inspiratie waren voor O’Brien. Men zegt dat het de laatste roman (van een andere schrijver) was die Joyce ooit las.

Dit romanwerk is een complexe kaleidoscoop van aantekeningen, verhalen, uitreksels en allerhande over een student die meer zijn bed ziet dan de aula maar wel een boek schrijft. Het manuscript waaraan deze student en aspirant-schrijver werkt gaat over… een schrijver die een boek schrijft. De student deelt zijn manuscript, en zijn ideeën, met studenten en andere kringen. Hij vult het eigenlijke verhaal aan met mijmeringen, dagboekachtige aantekeningen en encyclopedische lijstjes en opsommingen, nietszeggende dialogen ook. Die hij niet zelden in de monden van zijn personages legt. Het werk is doorspekt met Ierse mythologie (O’Nolan was er expert in). Maar ook Ierse far-west verhalen krijgen hun plaats in de gestructureerde wirwar. En personages worden geput, zoals het hoort volgens romanpersonage en schrijver Tracy, uit een standaard voorraad van literaire personages, zodat deze niet telkens opnieuw moeten beschreven en gekend worden.

Afspiegelingen

De plaats “Twee-Vogel-Wad” is een watertje ergens aan de Shannon waar tot waanzin gedreven koningen in gevederde gedaante (Sweeney in dit geval) graag vertoeven. Dat verhaalt de oud-Ierse heldenreus Finn Mac Cool, verzonnen figuur uit groen gebonden boeken, specialisme van de schrijver in het boek.

Nog andere personages van het boek-in-het-boek gaan met het verhaal aan de haal, in een mengeling van werkelijkheden en tijdperken. Ze maken gebruik van de slaap van hun scheppende auteur om in het verzet te komen tegen de hun verhaalmatig opgelegde natuur. Ze leggen ongeoorloofde bezoekjes af, vertellen prachtige verhalen en voeren ongeschreven dialogen.

De afkeer van de personages tegenover hun schrijver culmineert in een… manuscript. Dit manuscript wordt geschreven door de boekenzoon van de schrijver. Trellis vs. Trellis als het ware. Deze schrijver werd, net als mr. Furriskey, geboren op de gezegende leeftijd van 25. Ondanks die gevorderde geboorteleeftijd is hij onbezoedeld, tenzij met het schrijverstalent van vaderlief. Maar zijn gevorderd schrijverstalent leidt bij de andere personages tot de afweging dat de betere letteren ook wel té beter kunnen zijn, en dus moet een tweede versie van het manuscript gemaakt worden. (ps. In de figuur van Jem Casey, werkmansdichter, werd dergelijke afweging ook al gemaakt.) De afweging leidt tot de conclusie dat lekker snelle moordzucht beter verteert. Een goede, doch aannemelijke plot, asjeblieft, en niet al dat overdreven gedoe. Alsof de tijd sinds 1939 (toen dit boek werd gepubliceerd) heeft stilgestaan, niet?

In elk geval, in volgende versies ontwikkelt zich een herhaling van wat koning Sweeney (Mad Sweeney, Buile Shuibhne) overkwam in de mythische vertelling door Finn Mac Cool, reus, held en oudheidkundige poëet. Wordt de oude Trellis, de verguisde schrijver die in slaap wordt gehouden ter voltrekking van de wraak van de personages, op die manier de tweede bezoeker van twee-vogel-wad? Of worden de uitgangspunten, hoog en laag, verenigd in het kwellende ingrijpen van de duivelse Pooka MacPhellimey? Een vertelling zo grotesk als de oude verhalen wordt verplaatst naar de nieuwe wereld, een wereldse wereld.

Bespiegelingen

Een boek kan meerdere, gelijkwaardige beginnen kennen. De auteur schenkt er ons in Op Twee-Vogel-Wad zomaar eventjes 3:

  • De Pooka MacPhellimey in zijn hut in het bos,
  • De geboorte van Furriskey,
  • De legendarische Finn Mac Cool met zijn verhalen.

Een boek kan aldus nog veel meer eindes kennen, die er van afhangen hoe de verhalen volgend op de veelvoudige beginnen verlopen en verstrengeld raken. Dat weet enkel de schrijver. Of in dit geval, het meervoud aan schrijvers. Zij maken het proces, niet een jury van door hen geschapen personages.

Op Twee-Vogel-Wad is doorspekt met nog meer bespiegelingen over literatuur, vanuit het perspectief van de verschillende boekschrijfpogingen die door elkaar vloeien. Het nieuwe Ierland en zijn oude mythologie komen tesamen aan bod in een -letterlijk- fantastische mengeling van stijlen en stemmen, hoog en laag, modern en oud. En O’Brien beheerst ze moeiteloos, wat behoorlijk indrukwekkend is voor wat een debuut was.

Het resultaat is een web van nonchalante satire uit 1939 dat bij mijn lezing zo’n slordige 72 jaar later bijzonder tijdloos bleek. Lichtvoetig, alhoewel van modernistisch deconstructivistische aard. Meerstemmig. Een labyrint van mythologische allures. En er zou een verfilming op komst zijn, door de volhardendheid van Brendon Gleeson die het scenario-adaptatieproces als een marteling omschreef.

ἐξίσταται γὰρ πάντ’ ἀπ’ ἀλλήλων δίχα – existatai gar pant’ ap’ allêlôn dikha – for all things change, making way for each other – want alle dingen veranderen, om plaats te maken voor elkaar